Wednesday, December 29, 2010

ወግእዝ ነገሩ...ትዝታ-ቢጤ

ባለፈው ክታባችን ወደሰዋሰው እየተንደረደርን እንደኾነ ጠቁመን ነበር። ኾኖም አገባቡን ከመጀመራችን በፊት የንባቡን ትምርት ደማ እንድናደርገው  በቅርብ ካገኘናቸው ወዳጆች በቀረበልን አስተያየት መሠረት መልሰን ለጥቂት ጊዜ ንባቡ ላይ ልናተኩር ዐስበናል። 

አንድ ትዝታ-ቢጤ ግን ጣልቃ እናስገባ፦

ከዚህ ምክታብ ርእስ ሥር ያስቀመጥነው ጥቅስ ለቅዱሳት መጻሕፍት አንባቢዎች ኹሉ የሚያስታውሰው ተመሳሳይ ነገር አለ፤ ለዚች ገጽ መጋቢ ደግሞ አንድ ልዩ ትዝታ ይዟል። እናካፍላችኹ። ይህ ደቅ/መርድእ (ተማሪ) ባንድ ወቅት የሮማውያንን ቋንቋዎች ታሪክ እና ባሕርይ ለመረዳት ሽቶ  ባንድ ያውሮፓ ዩኒቨርሲቲ ውስጥ አንድ የሊህን ቋንቋ ቤተሰብ የሚያስተዋውቅ ኮርስ መከታተል ይጀምራል። ፕሮፌሰሯ ከኹሉ አስቀድማ አባል ቋንቋዎቹን ስትዘረዝር ፓፒያሜንቱ የሚባለውን፤ የፖርቱጊዝ ቅኝ የነበሩ አፍሪቃውያን የፈጠሩት ቋንቋ በመጨረሻ ላይ ጠቀሰች። በቀጣዩ ክፍለ-ጊዜ የቋንቋዎቹ ድምፅ ምን ምን እንደሚል ግንዛቤ ለማስጨበጥ በማሰብ  አንድ ምንባብ በቴፕ ታሰማለች፤ ተራ በተራ፦ በላቲን፣ በፈረንሳይኛ፣ በጣሊያንኛ፣ በስፔንኛ... መጨረሻ ላይ (በምንኛ ሊኾን ነው? ገምቱ እስኪ) በፓፒያመንቱ። እዚህ ደርሳ ድምፁ ሲሰማ፤ በክፍሉ ውስጥ የነበረው ብቸኛ አፍሪቃዊ ያ ደቅ/መርድእ ስለነበረ፤ ፕሮፌሰሯም፣ ተማሪዎቹም ወደርሱ ዘወር ብለው እንደመሳቅ ካሉ በዃላ  እነርሱ ስለርሱ አፍረውለት ባዘኔታ ተመለከቱት።

የሚገርመው (ምናልባትም የማይገርመው) ያ ምንባብ ዘፍ ፲፩ ነበር። ደግነቱ ያ መርድእ ይህንን ጥቅስ ባገሩ ሳለ ሲማረው፦ '"ወአሐዱ ነገሩ" ባለው "ወግእዝ ነገሩ" የሚል አብነት ይገኛል።'  ተብሎ ሲታተት ሰምቶ ኖሯል (ይህም፦ 'where it says  "of one language" there is another version that says "of the First/Geez Language"' ማለት ነው)። ስለዚህም የርሱ ቋንቋ የቋንቋዎች ኹሉ አባት፣ ቊንጮ ቢኾን እንጂ  ሙጣጫቸው፣ ልሳሻቸው ስላይደለ፤ ኩራት ኪሰማው በቀር ሊታፈርለት፣ ሊታዘንለት የማያሻው እንደኾነ በማወቁ ደስ ፈቅ አለው (ፈጽሞ ደስ  አለው)። ፕሮፌሰሯ እና ሌሎቹ ተማሮች ግን እንደመገረም ብለው ነበር፤ በነርሱ ቤት መሳቀቅ ሲገባው የኩራት ፈገግታ በማሳየቱ። እኽ... ግን ምን ይደረጋል... ያኔ ብቻውን ነበር...

ዛሬስ?

3 comments:

  1. dear blogger,
    i saw the web page now now from dejeselam. i want to learn Geez but i need help.you better to tell us how to study? is that by just reading and getting the concept? or just put in mind like wudase mariam? which way should i? and the other suggestion is you must be very slow to keep us on track. then putting assignments, questions to evaluate your students is advisable. keep it up. Let God be with you!
    thanks.

    ReplyDelete
  2. it is realy good staring please keep it up i am so happy when i read from dejeselam
    Egziabhear birtatun yistachehu

    ReplyDelete
  3. It's very gratifying that we Ethiopians are finally coming to our senses to look into our precious language. I would try my best not to miss out on your blog. I can speak and write geez on an intermediate level. So your blog i believe would help me get more fluent in the language.

    If I may say something to frew, Geez is a really easy language to learn. Don't you ever let yourself be frustrated. For before you know it, you will be soaring high. with a few words and some basic grammar you can say a lot with it. Just try to make sentences with the words that you know or if you are lucky enough to get someone to speak with you don't hesitate.

    ReplyDelete