Tuesday, April 26, 2011

እንቋዕ አብጽሐክሙ = ዕሠይ፣ እንኳዕ አደረሳችኹ!

በዐማርኛ የ"እንኳ"/የ"ስንኳ፣" እና  የ"እንኳን"/የ"ስንኳን" ያፈታት ስልታቸው ብዙ ነው። የማበላለጥና የማላላቅ፣ የማማረጥና የማሻሻል፣ የማዋረድና የማሳነስ ቃል ይኾናሉ።  የግእዝ አቻዎቻቸው "ጓ፣" "ጥቀ" ወይም "አኮ" ሊኾኑ ይችላሉ።

ምሳሌ፦
  • የፈጣሪን ባሕርይ ሰው ይቅርና መልአክ እንኳ/ስንኳ አያውቀውም። (...ይትርፍሰ ሰብእ መልአክኒ ጥቀ...)
  • እንኳን/ስንኳን ጠላና ይቀራል ጠጅ፤ እንዲያው ነገሩ ይቆጫል እንጅ። (ጥቀ "ጽሙቅ" (ጠላ) ይተርፍ ምዩስ/ሜስ (ጠጅ)...)
  • አንተም እንኳ/ስንኳ እንደኛ ወጥመድ ገባኽ (ጠፋኽ)። (አንተሂ ተሠገርከ ከማነ።)
  • እንደሱ እንኳን አይደለም። (አኮ ከማሁ)
አለቃ ደስታ "ስንኳ፣ ስንኳን የካህናት፤ እንኳ፣ እንኳን የሕዝብ አነጋገር ነው" ይላሉ። እሊህን በዚሁ እንለፋቸውና "እንቋዕ" (እንኳዕ/እንኳን) ምን ማለት እንደኾነ ባጭሩ ተናግረን ወደሰላምታችን እንኺድ።

በተለምዶ "እንኳን" ብንለውም "እንኳዕ" የሚለው ቃል ከ"እንቋዕ" እንደተገኘ ብዙ ማብራሪያ አያሻውም። በግእዝ "እንቋዕ" የሚባለውም "ንኡስ አገባብ" የደስታ ቃል ነው። "እንኳ፣ እንኳዕ፤ ዕሦ፣ ዕሠይ፤ ወሰው፣ ውሽን፤ ይበል" ማለት ነው። እንዲህም ስለኾነ፦

ለዘቀደሳ ወአልዐላ እምኵሎን መዋዕል (ከዕለታት ኹሉ ለይቶ ከፍ ከፍ ላደረጋት ለበዓለ-ትንሣኤ) እንቋዕ አብጽሐክሙ--ዕሦ፣ ዕሠይ፣ ወሰው፣ ወሸን፣ ይበል፣ እንኳዕ (እንኳን) አደረሳችኹ!!! 


ድ.ክ.  = ድረ-ክታብ (P.S. = Post Script)

ምክታባችንን ለተወሰኑ ወራት ጦም በማሳደራችን ወዳጆቻችን ይቅርታ እንድታደርጉልን የሰሙነ-ትንሣኤን ዕለታት ስያሜ የያዘ ሰንጠረዥ እንደ እጅ መንሻ አባሪ አድርገንላችዃል።


No comments:

Post a Comment