Friday, May 6, 2011

ዘር እና ነባር

[የንባብ መልመጃዎችን ማቅረባችንን እንቀጥላለን። ነገር ግን የድመፅ እና የሳሕሳሒ/የአንሳሕሳሒ (የተንቀሳቃሽ) ምሥል መዝገቦችን እያይዘን ለማቅረብ ያጫጫናቸውን ስልት እስክንችልበት ድረስ ታገሱን። እስከዚያው ዝም ከምንል አገባቡን/ሰዋስዉን እንጀምረው፦ በነገር፡)]   







አ.ኪ.ወ.ክ.


"ነገር" የሚለው ቃል ትርጕም ምንድር ነው? "ነገር" ቅሉ "ምን ነገር" ነው? (What, or what kind of, thing/entity is thing/entity as such?) የነገር "እነቱ" (its Being) ምንድር ነው?

በፍጥረትም በሥነ-ፍጥረትም፤ ወይም በሌላ አነጋገር በህላዌም በንባበ-ህላዌም፤ ከ“ነገር” ሌላ ኹሉን ጠቅላይ ኹሉን ወካይ “በቂ” የሚገኝ አይመስለንም። በቋንቋም እንዲኹ። ቋንቋ ቅሉ “ነገር” መባሉ በከንቱ አይደለም። ነገረ-ዕብራይስጢ (Hebraic Language)፣ ነገረ-ዮናኒ(Greek Language)፣ ወዘተርፈ እንዲል።

እንዲህም ስለኾነ ነገርን ለማብራራት ከነገር በላይ ሌላ ነገር ማምጣት ችግር ነው። ረ ጭንቅ ነው። ቢቻልም ስንኳ፤ የሚሞከረው እንዲህ ባለ ክታብ አይደለም። ስለዚህ ነገርን ከውጭ ለመያዝ ለመጨበጥ ከመጣር ይልቅ በውስጡ ያለውን የዐይነት ልዩነት መተንተኑን እንያያዝ። 

በግእዝ ሊቃውንት የቋንቋ ልበማ ኹለቱ ዐበይት የነገር ዐይነቶች () ዘር እና () ነባር ናቸው። አንዱን ያንዱ ንኡስ ስብስብ ለማድረግ በሊቃውንቱ መካከል በሚደረገው ክርክር፤ ዘርን ጠቅላይ ነባርን ንኡስ የሚያደርጉት እና ነባርን ጠቅላይ ዘርን ንኡስ የሚያደርጉት በቁጥር ምን ያኽል እንደሚበላለጡ ካለማወቃችን ባሻገር፤ በነጥብ ደረጃም ለመሰለን እናደላ እንደኾነ እንጂ፤ ትክክሉ ይኸኛው ነው ብሎ ለመፍረድ የሚያስችል ዐቅም የለንም።

ኹንና ለጊዜው አንድ ቁም ነገር ጠቁመን እንለፍ፦ ግእዛዊ አእምሮ ዓለሙን የሚያይበትን ምቅዋም (perspective) ለማግኘት የቋንቋውን አገባብ ብቻ ሳይኾን የባለቤቶቹን የሥነ-ፍጥረት/ንባበ-ህላዌ ዐተታዎች (ontological inquiries) ጭምር በቅጥነተ-ልብ መመልከት ያስፈልጋል።


 "ዘር፣" "ነባር" ማለት ምን፣ ምን ማለት እንደኹኑ በቀጣይ ክታባችን እናያለን... ይቆየን።

No comments:

Post a Comment